Pismo Związku Polaków na Łotwie

Ortografia polska dla uczniów
i dorosłych

Tak można nazwać wydarzenie, które miało miejsce w Państwowym Gimnazjum Polskim im. Józefa Piłsudskiego w Dyneburgu – czyli Dyktando Polskie na Łotwie. W sobotę 25 września 2010 roku szkoła gościła około stu uczestników w wieku od 13 do około 80 lat z całej Łotwy. Organizatorem przedsięwzięcia był Białostocki Oddział Stowarzyszenia Wspólnota Polska z Panią Anną Kietlińską na czele. Przygotowania trwały w szkole od maja, a czuwał nad nimi zespół z Panią Dyrektor Gertrudą Grave jako koordynatorem. Siedmioosobową Komisją, która przybyła z Polski, kierowała dr Barbara Olech z Uniwersytetu Białostockiego, Ambasadę RP w Rydze reprezentowała dr Krystyna Barkowska. Uczestnicy to uczniowie z polskich szkół na Łotwie oraz osoby dorosłe.

Emocje były duże, ponieważ spodziewano się bardzo trudnego tekstu. Wszyscy jednak dzielnie pisali, usiłując pokonać ortograficzne pułapki.

W przerwie uczestnicy obejrzeli dokumentalny film poświęcony pamięci wicemarszałek Senatu RP Pani Krystynie Bochenek, która była inicjatorką i popularyzatorem akcji "Dyktando" w Polsce i w krajach, gdzie znajdują się środowiska polonijne. Pani Krystyna Bochenek obiecała wziąć udział w tym ważnym dla nas wydarzeniu, niestety, plany te przekreśliła tragiczna data 10 kwietnia 2010 roku – znalazła się na pokładzie samolotu rządowego TU-154, który uległ katastrofie pod Smoleńskiem. Jej inicjatywa, jak widać, jest kontynuowana.

W napiętym oczekiwaniu na wyniki uczestnicy pokrzepili się posiłkiem, ufundowanym przez Wspólnotę Polską. Młodzież z polskiego gimnazjum w Dyneburgu zaprezentowała swoje umiejętności artystyczne (w tym recytacja, gra na instrumentach muzycznych), wystąpili Zespół Tańca Ludowego "Kukułeczka" i harcerze odbyła się prezentacja audiowizualna gimnazjum.

Komisja z Polski oraz poloniści z polskich szkół na Łotwie sprawdzili około... stu dyktand. Wyniki były następujące:

Mistrzem Ortografii na Łotwie została uczennica kl. 9 – Anna Šukstule (Dyneburg)

I wicemistrzem – Irena Nikitina, kl.12 (Dyneburg)

II wicemistrzem – Pani Elwira Polis

III wicemistrzem – Anastazja Bielnikowa, kl.9 (Dyneburg)

Najstarsi uczestnicy to: Wanda Hryniewicz, Anna Aleksandrowicz, Gertruda Grave, Wanda Krukowska, Walentyna Łapkowska, Elwira Polis, Romuald Raginis.

Wyróżnionych zostało też dziewięciu uczestników ze wszystkich polskich szkół na Łotwie. Oprócz dyplomów laureaci otrzymali nagrody pieniężne. Wszyscy – tzn. laureaci, najstarsi uczestnicy i wyróżnieni – otrzymali nagrody książkowe (ze środków Senatu RP). Poza tym mistrzyni Ania Šukstule otrzymała od Ambasady RP list gratulacyjny oraz pamiątkowe pióro, zaś wszyscy uczestnicy dostali okolicznościowe znaczki – broszki z łotewską i polską flagą. Specjalną nagrodą autorka tekstu dyktanda – Prorektor Uniwersytetu w Białymstoku, prof. Elżbieta Awramiuk – uhonorowała zdobywczynię pierwszego miejsca, fundując pamiątkową książkę.

Oto refleksje Ani: "Bardzo podobała mi się ta impreza. Chciałam spróbować swoich sił, więc poszłam. Byłam bardzo zdziwiona i zaskoczona, gdy ogłoszono wyniki. Nie oczekiwałam pierwszego miejsca. Chciałabym, żeby takie dyktando odbyło się również w następnym roku i w latach kolejnych, bo to jest wspaniała możliwość sprawdzenia swojej wiedzy ortograficznej z języka polskiego".

Podobne były refleksje innych uczestników, wszyscy przeżywali, ale też wszyscy byli zadowoleni, że się sprawdzili. Atmosfera pracy była przyjazna. Przewodnicząca Komisji tak dyktowała, że uważnie słuchający mogli wyczuć łączną czy oddzielną pisownię. Nie stresowała też piszących szybkim tempem, wszyscy nadążali. Mimo że mocno przeżywaliśmy, cieszymy się, że spróbowaliśmy swoich sił – takie są odczucia uczestników. Komisja wyraziła uznanie dla gospodarzy za dobrą organizację przedsięwzięcia. Wszyscy mają nadzieję, że dyktando wejdzie na stałe do imprez skupiających młodzież polskich szkół i dorosłych zainteresowanych językiem polskim.

Krystyna Borowiec

Państwowe Gimnazjum Polskie
w Dyneburgu odzyskuje swojego patrona

9 września br. deputowani Rady Miejskiej w Dyneburgu uchwalili decyzję o nadaniu miejscowemu gimnazjum polskiemu imienia Józefa Piłsudskiego. Swojego patrona polska szkoła średnia w Dyneburgu utraciła w 2008 roku, gdy odzyskała swój historyczny status gimnazjum. Przed podjęciem decyzji samorząd zwrócił się do Ministerstwa Edukacji i Nauku Łotwy z prośbą o zaakceptowanie nowej nazwy. Ministerstwo nie oponowało.

Również Polska Szkoła Średnia im. Stefana Batorego w Rēzekne (Rzeżyca) odzyskała przedwojenny status gimnazjum i nazywa się teraz Państwowe Gimnazjum Polskie im. Stefana Batorego.