Pismo Związku Polaków na Łotwie

"W objęciach Wielkiego Brata. Sowieci w Polsce 1944-1993"

21 sierpnia 2009 roku otwarta została w holu Urzędu Miasta Rygi wystawa fotograficzna pod ww. tytułem, przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. Otwarcia ekspozycji dokonali Ambasador RP w Republice Łotewskiej – Maciej Klimczak, Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie – prof. dr hab. Jerzy Elsner, Minister Kultury Republiki Łotewskiej – Ints Dalderis, Dyrektor Muzeum Łotewskiego Frontu Ludowego – Meldra Usenko, Dyrektor Departamentu ds. Kultury, Oświaty i Sportu UM Rygi – Eiżenija Aldermane. W uroczystości otwarcia uczestniczyli także ambasadorowie Estonii, Węgier i Litwy, liczni członkowie ambasad zagranicznych w Republice Łotewskiej oraz Polonia łotewska.

Ambasador Polski w Rydze poradził niektórym dziennikarzom powtórzyć szkolny program historii...

Zaprezentowany na 56 planszach materiał fotograficzny obejmował nie tylko zapowiedziany w tytule okres "uścisku Polski przez Wielkiego Brata" (1944-1993) – w ekspozycji znalazły się także fotografie ponurych czerwonoarmistów z 1920 r., usiłujących "przez trupa Polski" wzniecić rewolucję światową, zdjęcia "rycerza" rewolucji proletariackiej Feliksa Dzierżyńskiego w otoczeniu członków Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski, sygnatariuszy paktu Ribbentrop-Mołotow z 1939 roku ze złowieszczo uśmiechającym się "Ojcem Narodów", sowieckich doradców "władzy ludowej" i wreszcie wycofujących się z Polski w 1993 roku żołnierzy radzieckich. Nie zabrakło również materiałów z Katynia. Materiał został podzielony na bloki tematyczne zaopatrzone w plansze z komentarzem.

Wystawa zbiegła się w czasie z szeroką kampanią insynuacji i antypolskiej interpretacji wydarzeń związanych z wybuchem II wojny światowej, którą wznieciły w przededniu 70. rocznicy tego tragicznego wydarzenia media Federacji Rosyjskiej i którą to kampanię ochoczo powielała lokalna prasa rosyjskojęzyczna. Zwrócił na to uwagę i zdecydowanie potępił w swoim przemówieniu Ambasador RP w Rydze Maciej Klimczak.

Powojenne "braterstwo broni" – współpraca UB z NKWD

Ekspozycja spotkała się z dużym zainteresowaniem mieszkańców stolicy Łotwy, która również doświadczyła duszących "objęć Wielkiego Brata" i miała swój Katyń w Litene. Śladów po tych objęciach nie może pozbyć się do dziś.

Otwierając wystawę prof. Jerzy Elsner zaznaczył, że nie jest ona skierowana ani przeciwko narodowi rosyjskiemu ani obecnej Rosji. Przypomniał też o często spotykanych gestach człowieczeństwa i bezinteresownej pomocy ze strony zwykłych Rosjan wobec zesłańców.

R. Lebedek

Wystawę otwiera prof. dr hab. Jerzy Elsner (w pierwszym rzędzie od lewej)