Pismo Związku Polaków na Łotwie

KALEJDOSKOP POLONIJNY

Konkurs Polskiej i Łotewskiej Piosenki Estradowej w Dyneburgu

Mała Kornelia ujęła widzów nie tylko urokiem czteroletniego dziecka.

7 marca b.r. odbyły się w Centrum Kultury Polskiej w Dyneburgu eliminacje Konkursu Polskiej i Łotewskiej Piosenki Estradowej, na które zgłosiło się 20 osób w wieku od 5 do 19 lat. Młodzież polska z Dyneburga, Krasławia i Rezekne (Rzeżyca) zaprezentowała swój dorobek artystyczny przed profesjonalnym jury w składzie: Pani Gertruda Kiewisz (pedagog Szkoły Muzycznej w Dyneburgu, dyrygent chóru "Promień"), Pani Anżela Gasjaniec (wokalistka, laureatka konkursów wokalnych na Łotwie, pedagog Szkoły Muzycznej w Dyneburgu) oraz – niezastąpiony Pan Edward Fiskowicz, główny organizator konkursu w Rydze.

Jury miało niełatwe zadanie.

Eliminacje w Dyneburgu sprawiły widzom oraz członkom jury dużą satysfakcję z powodu wykrycia nowych talentów. Po raz pierwszy uczestniczyła w prawdziwych eliminacjach konkursowych czteroletnia (!) Kornelia Łapkowska, która tuż po zakończeniu występu otrzymała od Pana Edwarda Fiskowicza zaproszenie do udziału w finałach w Rydze. Piękny głos oraz ogólny wyraz artystyczny Eduarda Gejkina – Tolstowa z Rezekne widzowie nagrodzili wielkimi brawami. Równie gorąco przyjmowano konkursowiczów, którzy od lat biorą udział w Konkursie, m.in. Eviję Vagałe i Julię Tiszko z Krasławia oraz Annę Czernonogę z Rezekne, a także dobrze znanych i lubianych przez publiczność Olesię Aksenionok oraz Władysława Dewełsa z Dyneburga.

A oto końcowe wyniki eliminacji Konkursu w Dyneburgu:

Grupa wiekowa od 4 do 11 lat:

  • I MIEJSCE – Zarina Tumaszewicz (Krasław)

Grupa wiekowa od 12 do 15 lat:

  • I MIEJSCE – Anna Czernonoga (Rezekne)
  • II MIEJSCE – Zyta Bodża (Rezekne)
  • III MIEJSCE – Wiktoria Tumaszewicz (Krasław)

Grupa wiekowa od 16 do 26 lat:

  • I MIEJSCE – Olesia Aksienionok (Daugavpils)
  • II MIEJSCE – Władysław Dewełs (Daugavpils)
  • II MIEJSCE – Stanisław Jakowenko (Daugavpils)
  • III MIEJSCE – Evija Vagałe (Krasław)

Na zakończenie organizatorzy Konkursu w Dyneburgu składają serdeczne gratulacje wykonawcom, podziękowania nauczycielom i rodzicom za dobór repertuaru swoim pociechom! Dziękujemy naszym szanownym członkom jury za sprawiedliwą i życzliwą opinie! Z całego serca dziękujemy Ambasadzie RP w Rydze za wsparcie finansowe Konkursu!

Ż. Stankiewicz, dyrektor CKP w Dyneburgu

2009 – Rokiem Juliusza Słowackiego

Podczas Roku Juliusza Słowackiego w całym kraju i za granicą odbędzie się wiele imprez i wydarzeń poświęconych polskiemu wieszczowi – obchodzimy bowiem dwusetną rocznicę urodzin i sto sześćdziesiątą rocznicę śmierci jednego z najwybitniejszych polskich poetów. Wczesną jesienią ma także stanąć pomnik Juliusza Słowackiego w Kijowie.

Młodzież z zaciekawieniem przygląda się wystawionym dziełom Juliusza Słowackiego. Miejmy nadzieję, że je przeczyta i pokocha.

Był Słowacki prawdziwym poetą romantycznym, takim poetą, którego dzisiaj się już – w szerokim gronie – nie ceni, bo jest wizjonerski i otwarty, wymaga skupienia. Zawsze drugi po Mickiewiczu. Umarł młodo, zostawił po sobie kilka arcydzieł, na zawsze zapisał się w historii języka polskiego. 28 czerwca 1927 roku prochy Juliusza Słowackiego sprowadzono z paryskiego Cmentarza Montmartre do krypty w Katedrze na Wawelu; Józef Piłsudzki wówczas powiedział: "W imieniu Rządu Rzeczypospolitej polecam Panom odnieść trumnę Juliusza Słowackiego do krypty królewskiej, bo królom był równy".

17 marca br. w Centrum Kultury Polskiej (CKP) w Dyneburgu została otwarta wystawa książek Juliusza Słowackiego. Obecnym przypomniano biografię wieszcza oraz zarecytowano kilka jego wierszy. W ten sposób CKP rozpoczyna szereg imprez, związanych z obchodami w Dyneburgu Roku Juliusza Słowackiego.

Żanna Stankiewicz, dyrektor CKP w Dyneburgu

"Burza Kolorów" w dyneburskim Centrum Kultury Polskiej

12 marca br. w galerii Domu Polskiego została otwarta niezwykła wystawa autorstwa Pani Lolity Simane pt. "Burza Kolorów". Są to prace na tkaninie. Lolita Simane urodziła się 13 sierpnia 1966 roku w Saułkrasti. Uczyła się w szkole średniej nr 3 w Rydze, w roku 1986 ukończyła Wydział Stylistyki Technikum Przemysłu Lekkiego w Rydze;. Na początku swojej kariery wykonywała zawód projektantki w salonie "Rīgas modes". Obecnie pracuje jako lektor w Wyższej Szkole Systemów Informacyjnych w Rydze.

Dyrektor CKP Žanna Stankiewicz (z prawej) wita autora "Burzy kolorów" Lolitę Simane (w środku).

Swoje prace Lolita Simane prezentowała zarówno na wystawach szkolnych jak i na przeglądzie mody w Młodzieżowym Centrum "Laimīte" oraz na konferencji naukowej "Edukacja w 21 wieku". Miała poza tym liczne prywatne wystawy: w Dauderi (2000), Muzeum Przyrodniczym (2001), w Domu Towarzystwa Łotewskiego (2005), Domu Czarnogłowych (2007), w Salonie Sztuki "Parogre" (2008), w Domu Mencendorfa w Rydze (2008).

Żanna Stankiewicz

Jubileusz szkoły polskiej w Rezekne

W Rēzekne (dawna polska nazwa miasta: Rzeżyca), we Wschodniej Łotwie, odbyły się 30 kwietnia uroczystości z okazji 15-lecia Polskiej Ogólnokształcącej Szkoły Średniej im. Stefana Batorego. W ciągu 15 lat swojego istnienia mała szkółka (w 1993 roku liczyła 22 uczniów) przekształciła się w prężną, najszybciej rozwijającą się i największą na Łotwie polską placówkę oświatową. Obecnie w szkole uczy się prawie pół tysiąca uczniów, naucza 43 pedagogów, w tym 5 nauczycielek z Polski. Uczniowie szkoły regularnie zdobywają wysokie lokaty na międzynarodowych i krajowych olimpiadach i konkursach szkolnych. 98 proc. absolwentów kontynuuje naukę w uczelniach wyższych, w tym również w Polsce. Szkoła aspiruje do uzyskania prestiżowego statusu gimnazjum i nawiązuje w swojej działalności do tradycji przedwojennego gimnazjum polskiego w Rēzekne, które zostało zamknięte w 1941 roku.

Niezwykle bogaty program jubileuszowy rozpoczęła mszą św. w Katedrze Serca Jezusowego, którą celebrował ordynariusz diecezji rezekneńsko-agłońskiej bp Janis Bulis. Następnie zaprezentowano w siedzibie szkoły jej dorobek, zespoły artystyczne, instrumentalne, taneczne, teatralne, chóry etc. Imponująco prezentujący się obiekt, w którym mieści się szkoła, został stopniowo rozbudowany dzięki staraniom obu krajów.

Za wybitne zasługi w działalności polonijnej, kultywowanie polskich tradycji i kultury dyrektor szkoły Walentyna Szydłowska otrzymała z rąk Ambasadora RP w Rydze M. Klimczaka Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RP.

W uroczystościach wzięła udział kilkudziesięcioosobowa delegacja z Polski reprezentująca zaprzyjaźnione miasta i instytucje wspierające szkołę, m.in. Bydgoszcz, Białystok, Zgierz, Sianów, Częstochowę, Sidzinę, Jabłonkę, a także Uniwersytet Warszawski i Fundację "Pro publico bono" itd. Gości przyjął mer Rezekne i starosta powiatu rezekneńskiego.

"Magiczna Chwila" w Centrum Kultury Polskiej

16 kwietnia br. otwarta została w Centrum Kultury Polskiej w Dyneburgu wystawa prac plastycznych Aliny Pietkun, wspaniałej artystki, polskiego pochodzenia. O swoich pracach oraz o wystawie Pani Alina mówi:

" ...jest taka ulotna chwila, w której przeszłość spotyka się z przyszłością, to co minęło z tym, co ma nastąpić, a ranek z wieczorem; to moment przejścia ze świata nadziei i oczekiwań w strefę spełnienia pragnień poprzez doświadczenie tego, co "tu i teraz".

Wystawione prace – to opowieść o mitycznym świecie, w którym żyje samotna wilczyca tęskniąca za miłością i szeroko pojętym partnerstwem. "Magiczny moment" w moim rozumieniu to całkowite zjednoczenie partnerów, na każdym możliwym poziomie, w każdym wymiarze tego pojęcia: nie tylko fizycznie czy tantrycznie [tantry – staroindyjskie teksty magiczne – RL]. To zupełne wzajemne zrozumienie, dopełnienie i poczucie jedności partnerów. Na taką "tantrę" zwykle brakuje nam czasu z powodu wiecznego pośpiechu, miotania się między tym co minęło i przyszłością.

Generalnie jest to wystawa prac o miłości – najczęściej występującym temacie moich rysunków – jest to też jedna z niewielu możliwości, która pozwala zanurzyć się w prawdziwy, napełniony życiem moment. Obecna wystawa jest dla mnie swoistym powrotem do własnej, prawdziwej osobowości".

Zapraszamy do obejrzenia wystawa Aliny Petkun w Galerii CKP w Dyneburgu.

Żanna Stankiewicz, dyrektor CKP w Dyneburgu

Sankt Petersburg 2009

Przy wejściu na miejsce masowych grobów w Lewaszowie.

Centralne obchody Światowego Dnia Polonii i Polaków za Granicą odbyły się w tym roku w Sankt Petersburgu – mieście nie bez powodu nazywanym północną Wenecją, w którym działa stosunkowo liczna i dobrze zorganizowana Polonia.

Udział w obchodach wzięli Marszałek Senatu RP Bogdan Borusewicz z grupą senatorów, Prezes Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" i poseł na Sejm Maciej Płażyński, Prezes Zarządu Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie" Jerzy Marek Nowakowski, Prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych Tadeusz Adam Pilat, sekretarz EUWP Roman Śmigielski, 32 prezesów organizacji polonijnych z różnych miast Federacji Rosyjskiej oraz przedstawiciele mediów polonijnych.

Miejsce pamięci pomordowanych Polaków.

Oprócz tradycyjnych przemówień, przyjęć, koncertów, ważnym elementem obchodów był hołd pamięci ofiarom systemu totalitarnego na cmentarzu w Lewaszowie [miejsce zbiorowego pochówku ponad 46 tys. ofiar bolszewickich zbrodni – RL], gdzie grzebano pomordowanych, oraz msza w kościele św. Stanisława.

W czasie obchodów wręczono w Konsulacie Generalnym PR w Sankt Petersburgu Karty Polaka osobom polskiego pochodzenia zamieszkałym w Rosji.

Wanda Krukowska

Dar dla Łotewskiej Biblioteki Narodowej

Ambasador Polski, Pan Maciej Klimczak, wśród muzykantów z Polskiej Szkoły Średniej im. I. Kozakiewicz w Rydze.

14 maja br. Ambasador RP w Rydze Maciej Klimczak przekazał Łotewskiej Bibliotece Narodowej pokaźny zbiór książek, który jest darowizną Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ambasady. Znaczna część daru, na który złożyło się ok. 100 pozycji, pochodzi ze zbiorów własnych Pana Ambasadora. Wśród książek podarowanych tej największej na Łotwie książnicy znalazły się takie rarytasy, jak czterotomowe wydanie "Historia muzyki polskiej" w języku polskim i angielskim, "Wielka encyklopedia" (31 tomów), "Dzieła" Adama Mickiewicza (17 tomów, dar Instytutu Adama Mickiewicza), liczne pięknie ilustrowane albumy i inne wartościowe pozycje.

Dyrektor Andris Vilks (z prawej) już znalazł dla siebie lekturę. Obok – Ambasador Polski Maciej Klimczak.

Dar odebrał dyrektor Łotewskiej Biblioteki Narodowej Andris Vilks, obecni byli II sekretarz Ambasady Polski Bernard Kozłowski, Ambasador Ukrainy Raul Czilaczawa, Ambasador Estonii Jaak Jöerüüt, Ambasador Izraela Chen Ivri oraz pracownicy biblioteki. Sympatycznym obramowaniem muzycznym ceremonii był występ kapeli ludowej, składającej się z uczniów Polskiej Szkoły Średniej im. Ity Kozakiewicz w Rydze. Przekazując dar Ambasador Polski życzył pracownikom Biblioteki Narodowej i wszystkim miłośnikom książki na Łotwie m.in. zerowej stawki podatku VAT dla działalności wydawniczej (życzenie jak najbardziej aktualne, ponieważ w obecnej sytuacji gospodarczej na Łotwie mniejsze wydawnictwa zaczynają się już wykruszać).

Słowa podziękowania dyrektor A. Vilks wypowiedział w języku łotewskim i polskim. Wspomniał o posiadaniu przez Bibliotekę Narodową okazałych zbiorów literatury polskiej, w tym rzadkich dokumentów polskich z początku XVI wieku, czyli okresu panowania Zygmunta Augusta. Z wdzięcznością przyjął również życzenie zerowego opodatkowania wydawnictw książkowych.

RL

Kapela zagrała nawet Marsz Legionowy (Marsz Pierwszej Brygady).