Pismo Związku Polaków na Łotwie

Kalejdoskop polonijny

Teatrzyk kukiełkowy w Dyneburgu

W październiku 2007 r. w ramach obchodów 10-lecia Centrum Kultury Polskiej (CKP) odbyła się na scenie Domu Polskiego premiera spektaklu "Kot w butach" Ch. Perraulta w wykonaniu Teatrzyku Kukiełkowego, który powstał przy CKP w 2004 roku. Teatrzyk składa się obecnie z 13 młodych aktorów - uczniów Szkoły Polskiej im. Józefa Piłsudskiego w Dyneburgu. Kieruje nim p. Ingrida Wiśniewska - nauczycielka tejże szkoły.

Po udanej premierze...

Widzami przedstawień teatralnych CKP są przede wszystkim uczniowie przedszkola polskiego oraz szkoły. Elementem nowatorskim w przedstawieniach jest mieszanie scenerii lalkowej z żywym planem, zaś kolorowe kukiełki są prawdziwym dziełem sztuki.

W dniu Św. Mikołaja Centrum Kultury Polskiej zaprezentowało swój spektakl dla uczniów oraz nauczycieli Szkoły Polskiej w Krasławiu.

– Chcielibyśmy zachować w repertuarze ten spektakl, jednak myślimy już o nowych. Na maj planujemy premierę "Śpiącej Królewny" - mówi reżyser, Ingrida Wiśniewska.

Swetlana Manohina, metodyk CKP w Dyneburgu

Harcerze warszawscy z akcją "Paczka" w Dyneburgu

Z inicjatywy Ambasadora RP w Rydze Macieja Klimczaka gościła na Łotwie w dniach 27 - 28 grudnia r.ub. 40-osobowa grupa ze Szczepu 22 Warszawskich Drużyn Harcerskich. Młodzież z Warszawy przybyła w celu z świadczenia pomocy humanitarnej Polakom Dyneburga. Osobiste zaangażowanie szefa polskiej placówki dyplomatycznej w Rydze w akcję "Paczka", realizowaną przez harcerzy warszawskich, jest zrozumiałe - wszak jest to macierzysty Szczep Pana Ambasadora. Wraz z harcerzami ze Szkoły Polskiej im. J. Piłsudskiego goście roznosili paczki żywnościowe i prezenty dla naszych starszych wiekiem i potrzebujących pomocy rodaków - zasłużonych nauczycieli, emerytów, członków chóru "Promień".

Harcerze warszawscy – uczestnicy akcji „Paczka” – w rozmowie z Ambasadorem RP w Rydze Maciejem Klimczakiem

O miłym zaskoczeniu i wzruszeniu osób obdarowanych - łącznie ok. 150 osób - świadczyły liczne telefony do Domu Polskiego w Dyneburgu.

W czasie pobytu na Łotwie harcerze zwiedzili Ambasadę Polski w Rydze, Dom Polski w Dyneburgu, obejrzeli wystawę herbów szlachty inflanckiej oraz film o Polakach Dyneburga.

Grupa harcerzy z Warszawy w Ambasadzie RP w Rydze. W środku - Ambasador M. Klimczak, z prawej - radca B. Jabłoński.

Akcja "Paczka" w Dyneburgu.

Festiwal Kolęd Polskich w Krasławiu

13 stycznia br. odbył się w Krasławiu II Festiwal Kolęd Polskich na Łotwie. Dzięki gościnności ks. proboszcza Edwarda Woroneckiego również tym razem w najbardziej odpowiednim do tego miejscu - kościele św. Ludwika. W gronie uczestników, które znacznie zwiększyło się w porównaniu z rokiem ubiegłym, znaleźli się: wykonawcy ze szkół polskich w Krasławiu i Dyneburgu, młodzieżowy chór przy kościele św. Ludwika w Krasławiu, chór "Noktirne" z Domu Kultury w Krasławiu, "Stokrotki" z Jelgavy, chór "Promień" z Dyneburga, chór z Jekabpilsu, p. Timoškane z wnuczką i inni wykonawcy.

Młodzieżowy chór przy kościele św. Ludwika w Krasławiu.

W organizacji Festiwalu szczególnym zaangażowaniem i ofiarną pracą wyróżnili się nauczyciele szkoły polskiej w Krasławiu oraz p. Romuald Raginis.

Kolęda zajmuje szczególne miejsce w polskiej muzyce kościelnej, folklorze i kulturze narodowej. Urzeka bogactwem rytmów, melodyjnością, jest uniwersalnym spoiwem łączącym Polaków rozsianych po całym świecie, nieodłącznym elementem polskiej natury, polskiego jestestwa. Cieszy więc wzrastająca liczba uczestników Festiwalu Kolędy Polskiej na Łotwie - w tym roku musiano nawet ograniczać czas występów. Rokuje to nadzieje na jeszcze większą popularyzację Festiwalu.

Wanda Krukowska, prezes ZPŁ

Pani Timośkane z wnuczką.

Kulig dla dzieci w Dyneburgu

W grudniu 2007 roku Centrum Kultury Polskiej w Dyneburgu ogłosiło konkurs plastyczny dla dzieci pt. "Stroiki i kartki bożonarodzeniowe". W konkursie wzięło udział około 80 dzieci z Dyneburga, Rzeżycy i Krasławia. Jego celem było rozwijanie zdolności manualnych i wyobraźni twórczej młodzieży. Prace nadesłane przez uczniów szkół polskich oraz przedszkolaków znalazły się na wystawie, która w ciągu całej zimy cieszyła pracowników i gości Domu Polskiego.

"Kulig - 2008" w Dyneburgu

W nagrodę za udział w konkursie uczestnicy zostali zaproszeni na imprezę plenerową - "Kulig dla dzieci", podczas której oprócz jazdy konnej grali w piłkę i smażyli kiełbaski. Po wesołej zabawie dzieci zaproszono do Domu Polskiego, gdzie zostały podsumowane wyniki konkursu plastycznego oraz wręczone nagrody i wyróżnienia.

A oto zwycięzcy konkursu ze szkół polskich:

I miejsce:
Paweł Grodź (Dyneburg)1, Anita Alejdzane (Krasław)2
II miejsce:
Daniela Bazilczuk (Dyneburg)1, Paweł Podjawa (Krasław)2, Inga Kursite (Krasław)2
III miejsce:
Juliana Daukszta (Dyneburg)2, Iweta Alejdzane (Krasławiu)2, Maria Podjawa (Krasław)2, Artur Harczenko (Krasław)2.
Za oryginalne wykonanie prac zostali wyróżnieni:
Antoni Kazaczonok (Dyneburg)1, Jolanta Żunda (Krasław)2.

Spotkanie dzieci polskich z Łatgalii było możliwe dzięki wsparciu Ambasady RP w Rydze, za które składamy najserdeczniejsze podziękowania.

Wspaniałe opinie dzieci i opiekunów są motywacją do kontynuowania podobnych spotkań integracyjnych w przyszłości.

S. Manochina

Spotkanie z Panią Ambasador

26 stycznia br. w rezydencji Ambasadora Rzeczpospolitej Polskiej w Rydze z inicjatywy Pani Grażyny Walczewskiej-Klimczak, Małżonki Ambasadora Polski i przy czynnym zaangażowaniu Ligi Polskich Kobiet odbyło się nieformalne noworoczne spotkanie żeńskiego grona polonijnego.

Rozpoczęło się ono niestety smutną nutą - zgromadzone panie uczciły minutą ciszy pamięć ofiar katastrofy lotniczej polskiego wojskowego samolotu CASA pod Mirosławcem.

Pani Grażyna Walczewska-Klimczak (w drugim rzędzie trzecia od lewej) wśród przedstawicielek Polonii ryskiej.

W ciepłej i serdecznej atmosferze wysłuchano kilku tradycyjnych polskich kolęd w wykonaniu Marii Legezy i Dagmary Małzuby. Następnie towarzystwo zgodnie podtrzymało propozycję Pani Domu o wspólnym zaśpiewaniu polskich pieśni bożonarodzeniowych, zaś niektórzy goście wykazali się nawet godną podziwu znajomością mniej znanych melodii regionalnych.

Rozmowy toczyły się przy symbolicznej lampce wina, bowiem każde takie spotkanie jest okazją do wymiany wrażeń, spostrzeżeń i nowych informacji. Szanowna Pani Grażyna zaprosiła wszystkich na obiad, który w dalszym ciągu był okazją do miłej biesiady i lepszego wzajemnego poznania się.

Na koniec spotkania, żywiąc nadzieję, że inicjatywa Pani Grażyny stanie się dobrą tradycją i w podziękowaniu za gościnność oraz mile spędzony czas, panie zaśpiewały dla Pani Ambasador "Sto lat".

Ewa Sjucyłło

Dalsze losy cmentarza na Słobódce

Na miejscu byłego polskiego cmentarza wojskowego w Dyneburgu. Od lewej - prezes dyneburskiego oddziału ZPŁ "Promień" R. Stankiewicz, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa minister A. Przewoźnik, radca B. Jabłoński.

W dniach 10 - 12 lutego br. w Rydze i w Dyneburgu przebywał z roboczą wizytą sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzej Przewoźnik. Celem wizyty było zbadanie możliwości uporządkowania i godnego zagospodarowania miejsca pochówku żołnierzy polskich na Słobódce w Dyneburgu poległych w 1920 roku w walkach o wyzwolenie Łatgalii od bolszewików. W miejscu tym, jak wiadomo, znajdował się w okresie międzywojennym polski cmentarz wojskowy, uroczyście otwarty w 1926 roku przez najwyższe władze Republiki Łotewskiej, zniszczony i sprofanowany następnie w okresie okupacji sowieckiej.

Sposób upamiętnienia miejsca pochówku ok. 250 legionistów polskich (oraz ok. 150 Polaków – żołnierzy armii carskiej z okresu I wojny światowej) zależeć będzie od wyników wizji lokalnej i sondażu specjalistów polskich w kwietniu br., a także planów władz miejskich przewidujących m.in. budowę w tym miejscu obwodnicy.

Propozycja godnego zagospodarowania b. polskiego cmentarza wojskowego – największego na Łotwie - została życzliwie potraktowana przez Radę Miejską Dyneburga. Gotowość nawiązania współpracy i świadczenia pomocy wyrazili przedstawiciele ministerstwa obrony i spraw zagranicznych Łotwy oraz Łotewski Komitet Grobów Wojennych (Latvijas Brāļu kapu komiteja).

Warto zaznaczyć, że cmentarz na Słobódce jest największym pochówkiem kawalerów Orderu Virtuti Militari w Europie (aż 70 osób w jednym miejscu). Wielu poległych legionistów odznaczono również Orderem Laćplesisa - najwyższą nagrodą wojskową Łotwy. Warto o tym pamiętać w 90 rocznicę odrodzenia Polski i uzyskania niepodległości przez Łotwę.

Przed Domem Polskim w Dyneburgu, od lewej - A. Przewoźnik, R. Gibowski, W. Baulina, B. Jabłoński.

Wystawa sztuki wizualnej

przygotowana przez Klub Studentów przy współpracy z Centrum Kultury Polskiej otwarta została 8 lutego br. w Domu Polskim w Dyneburgu. Wystawa nosi tytuł "Ścieki" (niekoniecznie w znaczeniu ujemnym) i prezentuje prace 13 młodych artystów plastyków. Eksponowane prace - wykonane w różnych technikach - dają bardzo szerokie pole do interpretacji i cieszą się dużym zainteresowaniem mieszkańców miasta, przede wszystkim młodzieży akademickiej.

Eliminacje "Konkursu polskiej i łotewskiej piosenki estradowej 2008" w Dyneburgu

15 marca br. w Domu Polskim w Dyneburgu odbyły się eliminacje "Konkursu polskiej i łotewskiej piosenki estradowej". Impreza ta jest powszechnie znana wśród młodego pokolenia mieszkającego w Łatgalii, zaś w kalendarzu imprez Centrum Kultury Polskiej w Dyneburgu Konkurs zagościł na stałe od 2003 roku. Laureaci eliminacji biorą udział w finale, który tradycyjnie odbywa się w Rydze.

Finaliści eliminacji "Konkursu polskiej i łotewskiej piosenki estradowej 2008" w Dyneburgu oraz członkowie Jury.

W tegorocznych eliminacjach wzięli udział uczestnicy z Dyneburga, Krasławia i Rezekne. Jury w składzie:

przewodnicząca komisji, pani Wiktoria Cyrule - profesor Szkoły Muzycznej w Dyneburgu,

pani Gertruda Kiewisz - dyrygent chóru "Promień" oraz

pan Edward Fiskowicz - honorowy prezes Klubu Kultury Polskiej "Polonez" w Rydze

oceniało umiejętności wokalne, autorską interpretację piosenek i osobowość artystyczną uczestników w różnych kategoriach wiekowych od 5 do 26 lat. Oto wyniki konkursu:

Grupa wiekowa (od 5 do 11 lat)
I miejsce - Anastazja Kriwoszejewa (Dyneburg)
II miejsce - Anastazja Kalinina (Dyneburg)
III miejsce - Olga Mulukowa (Krasław)
Grupa wiekowa (od 12 do 15 lat)
I miejsce - Evija Vagale (Krasław)
II miejsce - Anna Czernonoga (Rezekne)
III miejsce - Maria Podjawa (Krasław)
III miejsce - Teresa Baranowska (Dyneburg)
Grupa wiekowa (od 16 do 26 lat)
I miejsce - Edgar Zajkowski (Krasław)
II miejsce - Władysław Dewełs (Dyneburg)

Wszyscy uczestnicy eliminacji "Konkursu polskiej i łotewskiej piosenki estradowej" otrzymali od organizatorów dyplomy i nagrody z godłem CKP i emblematem Konkursu.

Zwycięzcom gratulujemy sukcesu i życzymy powodzenia w finale!

Ambasadzie RP w Rydze dziękujemy za pomoc w organizacji konkursu.

Swetlana Manochina

Wystawa w Radzie Miasta Rygi

9 kwietnia otwarta została w Dumie Miasta Rygi wystawa pt. "Polska - Łotwa. Tradycje dyplomacji" zorganizowana przez Ambasadę Polski w Rydze oraz Muzeum Łotewskiego Frontu Ludowego. Na kilkunastu planszach wyeksponowano interesujące dokumenty i fotografie obrazujące historię nawiązania stosunków dyplomatycznych między obu państwami (Polska uznała niepodległość Łotwy 31 grudnia 1921 roku) oraz ich odnowienia 30 sierpnia 1991 r. W wystawie wykorzystano m.in. materiały Archiwum MSZ Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezydenta Republiki Łotewskiej, Kancelarii Saeimy Republiki Łotewskiej, Archiwum MSZ Łotwy oraz Muzeum frontu Ludowego, a także Kronikę Ambasady RP w Rydze.

Otwarcie wystawy, od lewej - Ambasador Polski M. Klimczak oraz Dyrektor Muzeum Frontu Ludowego, M. Usenko.

Z ekspozycji - "Odnowienie stosunków dyplomatycznych miedzy Polską a Łotwą": ministrowie spraw zagranicznych Krzysztof Skubiszewski i Janis Jurkans podpisują stosowne dokumenty.

Otwarcia wystawy dokonali Ambasador RP, Maciej Klimczak oraz dyrektor Muzeum Frontu Ludowego, Meldra Usenko. Obecni byli ambasadorowie Litwy, Ukrainy, Niemiec, przedstawiciele MSZ, Ministerstwa Kultury, Saeimy, Urzędu ds. Naturalizacji RŁ.

Materiały będą eksponowane również w innych miastach Łotwy.