Pismo Związku Polaków na Łotwie

W tym numerze:
Nr 2 (80) 2007

Licznik odwiedzin

Prasa łotewska o nas
Anna Rancāne

Najstarszy kościół drewniany na Łotwie w niebezpieczeństwie

Jeśli w najbliższym czasie nie zostaną podjęte prace renowacyjne w kościele rzymsko-katolickim p.w. św. Jana Chrzciciela w Indrycy, powiecie krasławskim, ta licząca ponad 200 lat perełka architektury sakralnej może ulec zniszczeniu. Według opinii specjalistów z Państwowej Inspekcji Ochrony Zabytków Kultury (łot. VKPAI) zgnilizna, która zaatakowała drewnianą posadzkę kościoła i niszczy wszystkie drewniane elementy obracając je w pył, może spowodować zawalenie się całego budynku i pogrążyć w niebyt bezcenne dzieła sztuki. Uszkodzenia te są prawdopodobnie wynikiem gaszenia pożaru, powstałego wskutek uderzenia pioruna kulistego, gdy cała posadzka została zalana wodą i wilgoć zgromadziła się pod drewnianym poszyciem.

W opinii znawcy sztuki, Ruty Kamińskiej, kościół w Indrycy jest najstarszą drewnianą świątynią na Łotwie, która nie była przebudowywana od 1698 roku i która jest jednym z najstarszych takiego typu kościołów w państwach bałtyckich. Najbardziej okazałym i cennym obiektem w kościele jest ołtarz główny z rzeźbą w drewnie, przedstawiającą Jezusa z uczniami na Górze Oliwnej, wykonana prawdopodobnie przez tego samego artystę-samouka, który pracował w Subate, w Vecpils (powiat liepajski), Stelmuże (Litwa). Z późniejszego okresu pochodzą ołtarze boczne z obrazami św. Jana Chrzciciela oraz św. Marii Magdaleny, tu znajduje się również jedna z nielicznych kopii na Łotwie Matki Boskiej Dorpackiej (oryginał uległ zniszczeniu w czasie 2. wojny światowej w Izvalta).

W XVII-XVIII wieku Indryca była znaczącą osadą, tędy przebiegał wodny szlak Dźwiną do Połocka. Jest to również pierwsza posiadłość rodu hrabiów Platerów, gdzie został założony ich pierwszy majątek i gdzie powstała jedna z najstarszych w Łatgalii parafii. W XVIII wieku działała tu prężna misja jezuitów, parafia liczyła kilka tysięcy osób. Dziś jest to niewielka parafia, gotowa jednak czynić wszystko, aby uratować swój kościół. Przechowujący klucze od kościoła Józef Błażewicz opowiada, że już w latach 60. władze chciały zburzyć świątynię, jednak jego ojciec i pozostali członkowie parafii położyli się na drodze przed buldożerem niwecząc te niecne plany.

Wójt Egils Muskars podkreśla, iż nietknięta przyroda i unikalne kościółek w Indrycy są największym bogactwem gminy i przesłanką dla rozwoju turystyki. Przed kilkoma laty wspólnym wysiłkiem VKPAI i samorządu odnowiono starą dzwonnicę, która niebezpiecznie wykrzywiła się. "Moi przodkowie również przywędrowali tu ongiś z Litwy, kupili ziemię od hrabiów Platerów, pomagali w utrzymywaniu i odnawianiu tego kościoła. Moim obowiązkiem jest kontynuować ich pracę" - mówi E. Muskars. Aby wymienić uszkodzoną podłogę i odnowić dzieła sztuki potrzebne są pokaźne środki pieniężne, część z których zobowiązała się pokryć VKPAI, jednak tego nie wystarczy. Rada gminy Kalnieśi otworzyła więc konto, na które będą wpływać ofiary na remont kościoła w Indrycy.

Historia kościoła rzymsko-katolickiego p.w. św. Jana Chrzciciela w Indrycy

  • 1650 - rok budowy kościoła według źródeł literackich;
  • w 1698 roku kościół w Indrycy zostaje przebudowany i przemieszczony na obecne miejsce wraz z konwersją hrabiów Platerów na katolicyzm;
  • 1756-1780 - działalność misji jezuitów przy kościele w Indrycy;
  • 21 kwietnia 1989 roku kościół zostaje porażony piorunem kulistym, jednak świątynię udaje się uratować;
  • 2002 - odnowiono dzwonnicę;
  • w 2007 roku w podłodze wykryto niebezpieczną zgniliznę, gmina Kalnieśi otwiera konto dla ofiar (LV07UNLA0050010428322) a/s SEB Unibanka.

Tłum. Romuald Lebedek